از تمر هندی فرآورده های زیادی همچون آب میوه، پالپ، شکلات و رب نیز درست می کنند و از دانه ی آن در روغن کشی و تهیه ژلوز (عامل ژل کننده) نیز استفاده می کنند. در مواردی از پودر دانه ی آن نیز استفاده می کنند. تمر هندی کاربردهای دیگری نیز از قبیل تهیه الوار، تغذیه انسان و دام و کاربردهای دارویی دارد.

درخت تمر هندی از لحاظ اقتصادی بسیار مهم است. در کشورهای آفریقایی و آسیایی و آمریکای جنوبی به صورت کشت شده یا خودرو وجود دارد. این درخت بسیار مقاوم بوده و دارای ارزش غذایی زیادی است و می توان آن را به فرآورده های غذایی زیادی تبدیل کرد. در ادامه شما را با کاشت و پرورش این درخت پر خاصیت آشنا می کنیم.

گیاه شناسی درخت تمر هندی

تمر هندی از خانواده باقلاییان (Fabacaea) است و اصالتش به شرق آفریقا بر می گردد و در هند نیز کاشته می شود. البته بنا بر اعتقاد بعضی ها درخت تمر هندی بومی هند است. در حال حاضر این گیاه در تمامی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری کاشته و پرورش داده می شود.

ارتفاع این درخت به ١٠ الی ١۵ متر می رسد اما تا ارتفاع ٢۵ متری هم می تواند رشد کند. تنه درخت بسیار ضخیم است و گاهی میتواند چندین تنه نیز داشته باشد. برگهای سبز تیره، مانند پر دارد که شامل ۴٠ برگچه است و طول برگهای آن ۵ تا ١٢سانتی متر است اما  قابل  هرس هست و در هر قوی  میتونید  نهال را متوقف کنید

پالپ تمر هندی یک خوراکی ترش مزه می باشد که از آب و کربوهیدرات تهیه می شود، هندی ها از این پالپ آب میوه درست می کنند. البته از تمر هندی به عنوان سس و چاشنی در بعضی از غذاها هم استفاده می شود.

مردم مالزی معتقدند که تمر هندی باعث زیاد شدن هوش می گردد، برای همین وقتی نوزادی تازه به دنیا می آید کمی تمرهندی با شیر نارگیل در دهان کودک می گذارند. درخت تمر هندی برای رشد و باروری خوب، باید دارای خاک مناسب و حاصلخیز با زهکشی خوب داشته باشد و در زیر آفتاب باشد. درختان بالغ در فصل زمستان می توانند در دمای زیر ٣ درجه سانتی گراد هم تحمل کنند.

شرایط مورد نیاز برای پرورش تمر هندی

این درخت بسیار مقاوم است حتی در زمین های با شرایط آبی و خاکی نا مناسب هم می تواند کاشته شود. در مناطقی با بارندگی ۵٠٠ – ١۵٠٠ میلی متر به صورت دیم زیر کشت می رود و اگر با مشکل کم آبی مواجه شود باز می تواند به رشد خود ادامه دهد. مناطق گرم برای رشد این درخت مناسب می باشد اما باید حداکثر دما بین ٣٣ تا ٣٧ درجه سانتی گراد باشد و دمای حداقل تا ٩ درجه زیر صفر را می تواند تحمل کند در مناطق یخبندان کاشت این درخت جایز نمی باشد.

در انواع خاکهای رسی، سنگلاخی، شنی و خاک حاصلخیز زهکشی شده می توان درخت تمر را پرورش داد. برای رشد بهتر، این درخت باید در زیر نور مستقیم و به دور از سایه باشد. شاخه های درخت تمر در برابر باد بسیار مقاوم است و ریشه های عمیق درخت موجب استقامت درخت تمر می گردد. درخت تمر هندی قابلیت رشد تا ارتفاع ٢٠٠٠ متری از سطح دریا را دارد برای استفاده ی بهینه از زمین می توان تا ۴ سالگی درختان نسبت به میانکاری (مانند لوبیا) اقدام نمود.

آب

درختان محکم و بالغ تمر خشکی خاک را تا اندازه ی قابل قبولی می توانند تحمل کنند در صورتیکه درختان جوانتر را بهتر است زمانی که سطح خاک تا عمق ١٠ سانتی متری خشک شد، آبیاری کرد تا ریشه های درخت رشد بهتری کند. از لحاظ رطوبت هوا اگرچه این درخت متعلق به مناطق گرمسیری است اما برای باردهی بیشتر نیاز به هوایی با رطوبت پایین دارد یعنی اگر در زمان رسیدن میوه ها هوای منطقه از رطوبت بیشتری برخوردار باشد کیفیت میوه پایین می آید.

دما

این درخت اصالتش به مناطق گرمسیری بر می گردد و اگر درخت در دمای منفی ٢ درجه قرار بگیرد از بین می رود. بنابراین کاشت این درخت در مناطقی با آب و هوای سرد پیشنهاد نمی شود.

نور

درخت تمر هندی باید در مکانی که نور حداقل ۶ الی ٨ ساعت به طور مستقیم می تابد کاشته شود. کمبود نور می تواند خساراتی از قبیل عدم گلدهی، ریزش میوه های جوان و ریزش گل را داشته باشد.

خاک

تمر هندی را باید در یک مکان باز کاشت. مراقبت از درخت تمر در گلدان اگرچه برای چند سال اول ممکن است، اما در نهایت رشد خوبی نخواهد داشت و گل و میوه نخواهد داد چرا که سیستم ریشه ای بزرگ و گسترده ای دارد و این سیستم ریشه ای محتاج به یک فضای باز و کافی است و چون گلدان دارای فضای کوچکی است لذا ریشه ها نمی توانند در آن رشد داشته باشند. فاصله ی مناسب درختان با یکدیگر هم بستگی به اندازه ی درختان و حاصلخیز بودن خاک بین ١٠ تا ٢٠ متر می باشد.

برای تغذیه ی درخت تمر هندی در اوایل فصل بهار لایه ای از کود پوسیده ی حیوانی به ضخامت حدود ١٢ الی ١۵ سانتی متر در اطراف تنه ی درخت می ریزند بهتر است فاصله ٣٠ را با تنه اصلی رعایت کرد چرا که وجود مواد ارگانیک در این قسمت می تواند باعث ماندگاری رطوبت شده و طوقه ی گیاه را پوسیده کند. البته درخت تمر هندی بدون کود شیمیایی هم میوه می دهد ولی استفاده از کود مناسب موجب سر زندگی و شادابی درخت می گردد.

هرس

زمانی که شاخه ها، ساقه و شاخسار درخت بیشتر شد باید برخی از قسمت های آن را قطع کرد. در هرس کردن درخت باید فقط ٣٠ درصد از حجم درخت هرس شود.

کاشت تمبر هندی در زمین اصلی

بیشترین رشد درخت تمر هندی در مکان هایی با آفتاب کامل و در شرایط فضای باز است. از کشت درخت تمر هندی در زیر سایه انداز درختان دیگر، زمین های باتلاقی، زیر سایه های سنگین، اطراف مناطق متروکه، نزدیک اماکن نگهداری حیوانات و امکانی که احتمال آسیب رساندن به درخت وجود دارد خود داری کرد.

و همینطور از کشت در خاک های شور یا جاهایی که آلودگی به فلزات سنگین وجود دارد پرهیز گردد. زمین مناسب برای احداث باغ باید از امکان زهکشی آزاد برخوردار بوده و در مسیر سیل نباشد.

تمر هندی را می توان درکنار جاده ها، زمین های کشاورزی، چمنزارها و مناطق مسکونی کاشت.

 ویتامین ث نقش آنتی اکسیدانی دارد.

ویتامین ث در زلالیه مانند آنتی اکسیدان عمل می کند و چشم را در مقابل صدمات سلولی محافظت می کند. یک رژیم غذایی مناسب سرشار از آنتی اکسیدان هایی مانند ویتامین ث از مبتلا شدن به آب مروارید جلوگیری می کند.

آب میوه تمر هندی ملین است.

از آب میوه تمر هندی برای اختلالات صفراوی می توان استفاده کرد.

گوشت نرم شده آن در آب برای بی اشتهایی موثر است.

قطره های اشکی که از هسته ی این میوه درست می شود برای سندروم خشکی چشم مفید است.

از برگهای این گیاه برای درمان سوختگی می توان استفاده کرد.

به دلیل داشتن آنتی اکسیدان قوی در درمان سرطان موثر است.

به دلیل داشتن ویتامین ث، کاروتن و برخی فلانوئید ها برای سرماخوردگی توصیه می شود.

عوارض تمبر هندی

اگر در خوردن تمر هندی زیاده روی شود موجب سرفه و خراش در روده می گردد.

قبل از وعده ی صبحانه اگر تمر هندی خورده شود بسیار مضر است. تمر نورس و خام بسیار دیر هضم و سبب نفخ می گردد.

مصرف بیش از اندازه ی تمر هندی باعث زخم روده، سرفه و سنگینی معده می گردد.

خوردن تمر هندی برای افرادیکه دارای مزاج سرد هستند توصیه نمی شود چرا که زیاده روی در آن سبب ضعف اعصاب و سستی عضلات می گردد.

تمر هندی های فرآوری شده سرشار از نمک هستند لذا برای کسانی که دارای فشار خون بالا هستند پیشنهاد نمی شود. هنگام خرید مخصوصا برند خارجی به برچسب فارسی نویسی که از طرف وزرات بهداشت تایید شده دقت کنید، چرا که در صورت غیر بهداشتی بودن عوارضی از قبیل:تهوع، دل پیچه، تب و اسهال خونی در پی خواهد داشت.

تمر هندی برای طحال و ریه خوب نیست و برای اشخاصی که در ریه و طحال خود مشکلی دارند توصیه نمی شود. برای همین این افراد بهتر است تمر هندی را با کتیرا نوش جان کنند.